Back

ⓘ มโนทัศน์



                                               

อุปลักษณ์

คำว่า "อุปลักษณ์" ในทางอรรถศาสตร์ปริชาน ไม่ถือว่าเกี่ยวข้องกับการใช้ภาษาเชิงวรรณกรรม หรือเป็นเพียงแค่ลีลาการใช้ภาษา เพราะอุปลักษณ์ในที่นี้ถือเป็นกระบวนการทางปริชานที่ทำให้มนุษย์เราสามารถจัดการกับระบบความคิด และยังถือเป็นกระบวนการที่เกี่ยวกับการสร้างระบบภาษา จอร์จ เลคอฟ George Lakoff และ มาร์ค จอห์นสัน Mark Johnson ผู้ริเริ่มทฤษฎีอุปลักษณ์มโนทัศนี้ทำให้การศึกษาอุปลักษณ์เชิงปริชานกลายเป็นการศึกษาที่มีความสำคัญ ไม่เฉพาะต่อการศึกษาวิจัยด้านภาษาศาสตร์ แต่ยังรวมถึงการศึกษาด้านปรากฏการณ์ทางสังคม โดยเฉพาะในเรื่องที่เกี่ยวกับการใช้ภาษาในชีวิตประจำวันของมนุษย์ เลคอฟอธิบายเกี่ยวกับอุปลักษณ์ว่าเป็นสิ่ ...

                                               

ผังมโนทัศน์

ผังมโนทัศน์ หรือ แผนที่ความคิด หรือ ไมด์แม็ป คือไดอะแกรมที่แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงของมโนภาพที่สัมพันธ์กันรูปแบบหนึ่ง โดยปกติจะใช้รูปวงกลมแทน มโนทัศน์ หรือ ความคิด และเส้นลูกศรแทนลักษณะและทิศทางของความสัมพันธ์นั้น มีคำกำกับไว้ว่าวงกลมแทนมโนภาพของอะไร เส้นลูกศรแทนความสัมพันธ์ในลักษณะและทิศทางใด ในบางครั้งมีการใช้การเน้นและแจกแจงเนื้อความด้วยสีและการวาดรูปประกอบ

                                               

นิมิตของอัศวิน (ราฟาเอล)

มโนทัศน์ของอัศวิน เป็นจิตรกรรมที่เขียนโดยราฟาเอลจิตรกรสมัยเรอเนซองส์คนสำคัญชาวอิตาลีที่ปัจจุบันตั้งแสดงอยู่ที่หอศิลป์แห่งชาติในกรุงลอนดอนในอังกฤษ ราฟาเอลเขียนภาพ" มโนทัศน์ของอัศวิน” ราวปี ค.ศ. 1504 เป็นภาพเขียนขนาดเล็กที่เขียนด้วยสีฝุ่นผสมไข่บนไม้พ็อพพลา อาจจะเป็นภาพคู่กับแผงเทพสามองค์ที่ปัจจุบันเป็นของพิพิธภัณฑ์ของวังชองตีย์ Château de Chantilly แก่นความคิดของภาพเป็นที่โต้เถียงกัน บ้างก็ว่าเป็นภาพอัศวินนอนหลับคือนายพลโรมันสคิปิโอ อาฟริคานัส Scipio Africanus 236 - 184 ก.ค.ศ. ผู้นอนฝันว่าจะต้องเลือกระหว่าง" คุณธรรม” ที่ด้านหลังเป็นเขาสูงและ" ความสำราญ” ที่แต่งตัวอย่างรุ่ยร่าย แต่สตรีสองคนใน ...

                                               

รัฐชาติ

รัฐชาติ หรือเดิมเรียก รัฐประชาชาติ เป็นรูปแบบหนึ่งอันแน่นอนของหน่วยการปกครองระดับประเทศในปัจจุบัน เป็นมโนทัศน์ทางรัฐศาสตร์ที่กำหนดว่าประเทศนั้นมีองค์ประกอบสามประการ คือ มีประชากรแน่นอน มีดินแดนแน่นอน และมีรัฐบาลหรือมีอำนาจอธิปัตย์แน่นอนเป็นของตนเอง ซึ่งเป็นมโนทัศน์ที่จำแนกประเทศในอดีตออกจากประเทศในปัจจุบัน เนื่องจากในอดีตนั้นมโนทัศน์เช่นนี้หามีความแน่นอนไม่ อาทิ สยามเดิมมิได้มีอาณาเขตแน่นอน ขยายออกหรือหดเข้าได้ตามอำนาจของพระมหากษัตริย์แต่ละรัชกาล กับทั้งประชากรก็ไม่แน่นอน ในยามชนะสงครามมักมีการอพยพเทครัวชนชาติอื่นเข้ามาในแว่นแคว้นของตัว เป็นต้น เนื่องจากความหลากความหมายของคำ "รัฐ" เช่น รัฐ ...

                                               

จรัล มโนเพ็ชร

จรัล มโนเพ็ชร เป็นศิลปินชาวไทย ผู้เป็นทั้งนักร้อง นักดนตรี นักแต่งเพลง และนักแสดง ที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นศิลปินผู้ยิ่งใหญ่แห่งยุคสมัย งานดนตรีของจรัลมีเอกลักษณ์จากการสร้างสรรค์ภาษาถิ่นเหนือ คำเมือง ของเขาซึ่งเรียกว่า "โฟล์กซองคำเมือง" ที่ก่อเกิดขึ้นนับแต่ปี พ.ศ. 2520 และได้รับความสนใจจนเป็นที่ยอมรับ และกลายเป็นแบบอย่างบนแนวทางดนตรีท้องถิ่นร่วมสมัยในปัจจุบัน โฟล์กซองคำเมืองของจรัลไม่เพียงได้รับความนิยมชมชอบจากชาวเหนือหรือชาวล้านนา ซึ่งเข้าใจภาษาคำเมืองภาษาท้องถิ่นของตน แต่ยังเป็นที่ชื่นชอบของชาวไทยภาคอื่น ๆ ไปจนถึงชาวต่างชาติที่สนใจในศิลปะการดนตรี เอกลักษณ์ของเขาทั้งในการแต่งเพลง ร้องเพลง ...

                                               

ทฤษฎีการเมือง

ทฤษฎีการเมือง เป็นสาขาวิชาหนึ่งของการเรียนการสอนวิชารัฐศาสตร์ ทฤษฏีการเมืองเป็นสาขาวิชาที่เกิดมาพร้อมๆกับวิชารัฐศาสตร์ คือราว ทศวรรษที่ 1960 ซึ่งเป็นช่วงที่วิธีวิทยา แบบวิทยาศาสตร์เข้ามีอิทธิพลอย่างสูงในวิชารัฐศาสตร์ อย่างไรก็ตามแม้ทฤษฎีการเมืองจะเป็นวิชาของการศึกษาการเมืองในยุควิทยาศาสตร์ ทว่าก็มีทฤษฎีการเมืองจำนวนไม่น้อยที่ได้รับอิทธิพลมาจากนักปรัชญาการเมือง

                                               

อหิงสา

อหิงสา หรือ อหึงสา หมายถึง การไม่เบียดเบียน, การเว้นจากการทำร้าย คำว่า "อหิงสา" ยังหมายถึง การไม่ใช้ความรุนแรง และในศาสนาแบบอินเดียหลายศาสนา มโนทัศน์ดังกล่าวใช้กับสิ่งมีชีวิตทุกชนิดรวมทั้งสัตว์ อหิงสาเป็นคุณธรรมหลักอย่างหนึ่งและเป็นความเชื่อสำคัญของศาสนาแบบอินเดียที่สำคัญ ศาสนาฮินดู ศาสนาพุทธและศาสนาเชน อหิงสาเป็นมโนทัศน์หลายมิติ ได้รับบันดาลใจจากข้อตั้งที่ว่าสิ่งมีชีวิตทั้งปวงล้วนมีเสี้ยวหนึ่งของพลังงานวิญญาณเทวะ การทำร้ายสิ่งอื่นจึงเป็นการทำร้ายตนเอง อหิงสายังเกี่ยวข้องกับแนวคิดที่ว่า ความรุนแรงใด ๆ มีผลกรรมสะท้อนกลับมา ขณะที่ปราชญ์ฮินดูสมัยโบราณบุกเบิกและพัฒนาหลักการอหิงสา มโนทัศน์ดังกล ...

                                               

กัปตันจมกับเรือ

กัปตันจมกับเรือ เป็นมโนทัศน์และประเพณีทางทะเลซึ่งกัปตันเรือเดินสมุทร ถือความรับผิดชอบสูงสุดทั้งต่อเรือของเขาและทุกคนที่อยู่บนเรือ และจะยอมสละชีวิตเพื่อช่วยผู้อื่น มโนทัศน์ดังกล่าวอาจแสดงเป็น "กัปตันจมกับเรือเสมอ" หรือเพียง "กัปตันจมกับเรือ" แม้มโนทัศน์ดังกล่าวมักสัมพันธ์กับการจมของอาร์เอ็มเอส ไททานิก ใน ค.ศ. 1912 และกัปตัน เอ็ดเวิร์ด สมิธ แต่มโนทัศน์ดังกล่าวเกิดขึ้นก่อน ไททานิก อย่างน้อย 11 ปี ในกรณีส่วนใหญ่ กัปตันเรือสละไม่ออกจากเรืออย่างรวดเร็วด้วยความโศกเศร้า และมุ่งช่วยผู้อื่นแทน มโนทัศน์นี้มักลงเอยด้วยการเสียชีวิตของกัปตันหรือการช่วยเหลือกัปตันล่าช้าเพราะเป็นคนสุดท้ายที่อยู่บนเรือ

                                               

สภาพพรหมจารี

สภาพพรหมจารี คือ สภาพของบุคคลที่ไม่เคยมีการร่วมเพศ มีประเพณีทางวัฒนธรรมและศาสนาซึ่งให้คุณค่าและความสำคัญกับสภาพนี้เป็นพิเศษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีหญิงที่ยังไม่แต่งงาน สัมพันธ์กับความคิดความบริสุทธิ์ เกียรติยศและมูลค่าของบุคคล มโนทัศน์สภาพพรหมจารีเดิมเกี่ยวข้องกับการงดเว้นการร่วมเพศก่อนแต่งงาน แล้วจึงร่วมเพศเฉพาะกับคู่สมรส เช่นเดียวกับพรหมจรรย์ มโนทัศน์สภาพพรหมจารีปกติเกี่ยวข้องกับประเด็นทางศีลธรรมหรือศาสนาและมีผลในแง่สถานภาพทางสังคมและความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลได้ ปัจจุบันสภาพพรหมจารีไม่มีผลกระทบทางกฎหมายในสังคมส่วนใหญ่ แม้อาจมีการแสดงเจตนาโดยนัยทางสังคม ในอดีต สภาพพรหมจารีมีการแสดงเจตนาโดย ...

                                               

เอกสิทธิ์คนขาว

เอกสิทธิ์คนขาว หรือ เอกสิทธิ์ผิวขาว เป็นคำเรียกเอกสิทธิ์ทางสังคมซึ่งให้ประโยชน์แก่บุคคลที่ถูกระบุว่าเป็นคนขาวในประเทศตะวันตก นอกเหนือจากสิ่งที่คนผิวสีเผชิญทั่วไปในพฤติการณ์สังคม การเมืองหรือเศรษฐกิจเดียวกัน ทัศนมิติวิชาการอย่างทฤษฎีเชื้อชาติวิจารณ์และการศึกษาความขาวใช้มโนทัศน์ "เอกสิทธิ์คนขาว" เพื่อวิเคราะห์ว่าคตินิยมเชื้อชาติและสังคมที่มีลักษณะนิยมเชื้อชาติมีผลต่อชีวิตของคนขาวหรือคนผิวขาว เพ็กกี แม็กอินทอช Peggy McIntosh อธิบายว่า คนขาวในสังคมตะวันตกได้ประโยชน์ที่คนไม่ขาวมิได้ประสบ เป็น "แพ็กเกจสินทรัพย์ที่มิได้หามาที่มองไม่เห็น" เอกสิทธิ์คนขาวหมายถึงทั้งประโยชน์แบบทำให้ทั้งที่ชัดเจนและไม ...

                                               

นิรันดร

นิรันดร คือ เวลาไร้สิ้นสุด นิรันดรเป็นมโนทัศน์ที่สำคัญอย่างหนึ่งในหลายศาสนา ซึ่งกล่าวว่าอมตภาพของพระเป็นเจ้าหรือเทพเจ้าคงอยู่นิรันดร บางคน เช่น อาริสโตเติล จะกล่าวอย่างเดียวกันกับจักรวาลธรรมชาติเกี่ยวกับระยะเวลานิรันดรทั้งอดีตและอนาคต

                                               

Universal Networking Language

Universal Networking Language อยู่ในสาขาการแปลด้วยเครื่อง เป็นภาษาประดิษฐ์เพื่อเป็นภาษาแกน ในการแปลกึ่งอัตโนมัติจากภาษาต้นทางซึ่งเป็นภาษาธรรมชาติไปสู่เอกสารที่เขียนด้วยภาษาแกน โดยเอกสารที่เขียนในภาษาแกนนี้จะสามารถแปลไปเป็นภาษาธรรมชาติปลายทางอื่น ๆ ได้ โครงสร้างหลักของเอกสารยูเอ็นแอลคือมโนทัศน์ concept และความสัมพันธ์ระหว่างมโนทัศน์ โดยมโนทัศน์ในยูเอ็นแอลไม่ได้ถูกนิยามขึ้นโดยภาษาทางการ formal language แต่ใช้คำศัพท์ในภาษาธรรมชาติคือภาษาอังกฤษที่เทียบเท่า ร่วมกับการระบุข้อจำกัดเพื่อแก้ไขความคลุมเครือของศัพท์ในภาษาธรรมชาติ

                                               

กฎหมาย

กฎหมาย เป็นระบบของกฎและแนวทางปฏิบัติซึ่งบังคับใช้ผ่านสถาบันทางสังคมเพื่อควบคุมพฤติกรรม ในทุกที่ที่เป็นไปได้ กฎหมายก่อร่างการเมือง เศรษฐศาสตร์และสังคมในหลายวิถีทาง และใช้เป็นสื่อกลางความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในทางสังคม กฎหมายสัญญาวางระเบียบทุกอย่างตั้งแต่การซื้อตั๋วรถโดยสารประจำทางถึงการซื้อขายบนตลาดตราสารอนุพันธ์ กฎหมายว่าด้วยทรัพย์สินนิยามสิทธิและหนี้ซึ่งเกี่ยวข้องกับการโอนและกรรมสิทธิ์ของสังหาชิดมทรัพย์ส่วนตัวและอสังหาริมทรัพย์ กฎหมายทรัสต์ ใช้กับสินทรัพย์ที่ถือไว้เพื่อการลงทุนและความมั่นคงทางการเงิน ขณะที่กฎหมายละเมิด อนุญาตให้เรียกร้องให้มีการจ่ายค่าสินไหมทดแทนหากสิทธิหรือทรัพย์สินของบุค ...

                                               

วิญญาณในเครื่องจักร

"วิญญาณในเครื่องจักร" เป็นคำอธิบายที่นักปรัชญาขาวอังกฤษ Gilbert Ryle ใช้อธิบายแนวคิดเรื่องทวิภาคกาย-จิตของ René Descartes วลีนี้ถูกใช้ครั้งแรกในหนังสือ The Concept of Mind ของ Ryle เพื่อเน้นให้ผู้อ่านเห็นถึงความลักลั่นของระบบที่มีความเป็นทวิภาคอย่างของ Descartes ซึ่งมีกระบวนการทางจิตเกิดขึ้นควบคู่ไปกับการกระทำทางกาย แต่รูปแบบและปฏิสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองสิ่งยังไม่มีใครรู้ อย่างดีก็ได้แต่เพียงคาดเดา

                                               

อารมณ์

ในทางจิตวิทยา ปรัชญา และสาขาย่อยอื่น ๆ อารมณ์ หมายถึงประสบการณ์ในความรู้สำนึกและอัตวิสัยที่ถูกกำหนดลักษณะเฉพาะโดยการแสดงออกทางจิตสรีรวิทยา ปฏิกิริยาทางชีววิทยา และสภาพจิตใจ อารมณ์มักจะเกี่ยวข้องและถูกจัดว่ามีอิทธิพลซึ่งกันและกันกับพื้นอารมณ์ พื้นอารมณ์แต่กำเนิด บุคลิกภาพ นิสัย และแรงจูงใจ เช่นเดียวกับที่ได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมนและสารสื่อประสาท อาทิ โดพามีน นอราดรีนาลีน เซโรโทนิน ออกซิโทซิน และคอร์ซิทอล อารมณ์มักเป็นพลังขับดันเบื้องหลังพฤติกรรมไม่ว่าเชิงบวกหรือเชิงลบ สรีรวิทยาของอารมณ์มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับภาวะกระตุ้นของระบบประสาท ด้วยสถานะและความแรงของการกระตุ้นที่หลากหลายซึ่งเกี่ยว ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →